TRẠNG ĐỨC HẢI PHÒNG LÀ AI

     

Hải Phòng không những được biết đến là 1 trong những thành phố Cảng năng động, ngoại giả là giữa những thành phố bao gồm bề dày văn hóa truyền thống - kế hoạch sử lâu năm nhất cả nước. Để tạo sự một tp. Hải phòng phát triển bền bỉ như ngày nay, bạn dân Thành phố luôn luôn biết ơn sâu sắc và ghi nhớ công lao của những bậc danh tướng nhân từ tài đã tất cả công bảo vệ, giữ lại gìn mảnh đất hải phòng suốt chiều nhiều năm lịch sử. Vào đó, bọn họ không thể không nói tới vị danh tướng dưới thời nhà Mạc, người con của thành phố hải phòng - Tứ dương hầu Phạm Tử Nghi.

Bạn đang xem: Trạng đức hải phòng là ai

Từ khóa: Danh tướng thời Mạc, Tứ dương hầu Phạm Tử Nghi, danh tướng mạo Hải Phòng, quận Lê Chân.

1. Giới thiệu về Tứ dương hầu Phạm Tử Nghi

Thân cầm cố và sự nghiệp

Phạm Tử Nghi sinh ngày 2 tháng hai năm Hồng Thuận (1590), mất ngày 14 tháng 9 năm Lê quang Hưng (1578). Ông tên húy là Thành, tên chữ là Tử nghi. Ông nguyên là người Vĩnh Niệm, tổng An Dương, huyện An Dương, che Kinh Môn, trấn thành phố hải dương (nay thuộc địa bàn giữa nhị phường Nghĩa Xá với Vĩnh Niệm - quận Lê Chân, tp Hải Phòng).

Từ nhỏ tuổi ông vẫn thông minh, ham học hỏi và nhất là có mức độ vóc rộng người. Con bạn Phạm Tử Nghi hội tụ đủ rất nhiều phẩm chất, mọi điểm ưu việt để sau đây được triều đình trọng dụng. Vào thời bên Mạc, Phạm Tử nghi đã trờ thành một tướng cấp cao với tước Tứ Dương Hầu.

Theo các tài liệu định kỳ sử, năm 1546, vua Mạc là Mạc Phúc Hải chết, con trưởng là Mạc Phúc Nguyên lên nối ngôi. Vì chưng vua còn nhỏ tuổi tuổi, Phạm Tử Nghi có chủ trương lập Mạc chính Trung là bé thứ của Mạc Đăng Dung nối ngôi nhưng những đại thần bên Mạc không nghe. Phạm Tử Nghi bèn với Mạc hiện đại là con cháu Mạc Đăng Dung gửi Mạc bao gồm Trung về Hoa Dương, thị trấn Ngự Thiên (nay trực thuộc Thái Bình) lập triều đình riêng. Quân nhà Mạc đã những lần tiến công nhưng phần đông bị Phạm Tử Nghi đánh bại.

Theo văn hóa Yên Hưng - Di tích, về sau Phạm Tử Nghi đưa Mạc chủ yếu Trung ra chiếm cứ vùng im Quảng (Quảng Ninh ngày nay) với đánh cả lịch sự vùng Quảng Đông, Quảng Tây ở trong nhà Minh. Trong bạn dạng ngọc phả phái mạnh Hải chúa thượng sao năm từ Đức 22 (năm 1869), soạn mang đã biểu lộ những hoạt động vui chơi của Tứ dương hầu Phạm Tử Nghi như sau:… chiếm cứ Lưỡng Quảng rồi tiến hẳn mang đến Nam Kinh. Anh hào những nước đều phải bó tay, một trận tòa thắng lại giơ gươm chém cây cột đồng Mã Viện dựng lên thuở trước mang lại nay vẫn tồn tại vết kiếm”.

Với tinh thần, chí khí của người nhân vật yêu nước, hành vi của tướng mạo Phạm Tử Nghi trên đất Minh đã làm kẻ địch phải nể phục với khiếp sợ, dám thẳng tay chém vào cây cột đồng Mã Viện - biểu tượng ách đô hộ của người phương Bắc với người phương Nam, đôi khi còn làm cho người Minh phải hoang mang và sợ hãi sợ hãi. Hơn hết hồ hết sự này xẩy ra này hầu như được xác nhận trong ghi chép của cả hai nước. Đây là minh chứng hùng hồn giúp thấy rằng nhân vật này tuy chỉ lộ diện trong một thời điểm, một giai đoạn biến loạn của lịch sử hào hùng nhưng sẽ để lại gần như dấu ấn tuyệt nhất định, gần như oai danh không thể phủ nhận.

Tứ Dương Hầu Phạm Tử Nghi là một trong những danh tướng mạo tài ba, hết lòng vì chưng dân do nước, đặc biệt quan trọng với miếng đất quê hương Vĩnh Niệm, Ngài cũng ghi dấu mọi công đức béo lao. 

Về chết choc của Phạm Tử Nghi, theo Ngọc phả nam giới Hải đại vương, trong khi Tử Nghi đang win trận, nhà Minh sử dụng kế sai tín đồ bắt cóc bà mẹ ông với ra điều kiện cho ông cần đầu hàng. Tử Nghi bèn xin giảng hòa để tạm bến bãi binh nhằm mục đích cứu mẹ. Nhưng mà khi ông mang lại hội cầu giảng hòa thì tín đồ Minh ngay thức thì bắt ông. Tiếp đến quân Minh chém ông, còn xác thì đốt thành tro, rắc mang lại gió thổi bay. Ngọc phả cũng chép tình tiết quanh vùng Tử Nghi bị chém, phát sinh ôn dịch, tín đồ và súc thứ bị chết buộc phải nhà Minh cần hậu táng mang lại ông.

Sử sách chép ko thống nhất về thời gian chết của Phạm Tử Nghi. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, ông bị hại vào năm 1551; theo Đại Việt thông sử, ông mất năm 1549.

Theo Ngọc phả phái mạnh Hải đại vương, ông mất ngày 14 tháng 9 âm kế hoạch niên hiệu Diên Thành đời Mạc Hậu Hợp (1578-1585). Dân làng quê hương ông vẫn mang ngày 14 tháng 9 âm định kỳ là ngày giỗ Phạm Tử Nghi.

Do công sức của Phạm Tử Nghi đối với lịch sử nên ông được những triều đại phong loài kiến Lê, Nguyễn dung nhan phong thượng đẳng thần. Tại Hải Phòng, ước có khoảng hơn đôi mươi làng thôn thờ Phạm Tử Nghi (hay có cách gọi khác là đức Thánh Niệm) làm cho thành hoàng hoặc phúc thần.

*
Tượng bái danh tướng tá Tứ Dương Hầu Phạm Tử NghiNhững thần thoại và ghi chép lịch sử về Tứ dương hầu Phạm Tử Nghi

Phạm Tử Nghi không đa số là vị tướng, người hero xuất thân trường đoản cú địa phương, mà còn là một người con có nhiều đóng góp đến xóm làng, quê hương.

Người con có tài có sức khỏe khác người này đã gồm công đắp tuyến đường mang tên Thiên Lôi, đặc trưng hơn bé đường này còn là con đê ngăn nước mặn xâm nhập vào nội đô. Đê dài khoảng 3 dặm (trên 2km). Sở dĩ tuyến đường ông đắp sở hữu tên Thiên Lôi vì chưng tương truyền rằng lúc tập võ, ông đã dùng gậy, thét lên một giờ vang trời với quật nát phần đa đống đất đắp phía 2 bên đường. Bạn làng lúc ấy cho rằng ông là tướng tá Thiên Lôi trên trời được phái xuồng nên người ta gọi đường ấy là con đường Thiên Lôi. Con đê này ngày nay đang trở thành con con đường sầm uất số 1 thành phố hải phòng và vẫn không thay đổi tên Thiên Lôi vốn bao gồm của nó.

Nói đến sức mạnh phi thường của danh tướng Phạm Tử Nghi, người dân “Làng Niệm” vẫn còn đó truyền tụng nhau một số câu chuyện khác.

Có lần thôn giao mang lại Phạm Tử Nghi sở hữu tiền lên kinh thành nộp thuế. Hoàn thành xuôi, ông đi dạo qua bến cửa Đông, thấy quân bộ đội đang chung sức kéo một cây mộc lim. Ông tủm tỉm cười cùng nói nhỏ: “Những trang bị vá áo túi cơm trắng ấy thì sao có thể làm tròn được trách nhiệm nặng nề!” Có người nghe thấy mach với quan khâm sai. Sau quan lại vào tâu cùng với Vua nhằm bắt tội vô lễ. Vua truyền rằng, nếu 1 mình làm được vẫn trọng thưởng.

Phạm Tử Nghi vâng lệnh đến mặt bờ sông, vác thốc cây gỗ đó lên, đến trước khía cạnh Vua cơ mà ném xuồng. Vua tức thì ban thưởng. Sau đấy văn võ bá quan còn không phục, Vua lại tiếp tục giao mang đến ông trị 3 bé voi dữ ở cánh đồng Đồng Nhân, bảo đảm sự lặng bình cho xóm làng. Phạm Tử Nghi xin phép luyện tập võ nghệ vào 3 mon rồi đi tấn công voi… Một trận đánh mập đã ra mắt tưởng như quang cảnh trời sa đất thụt, sông cạn núi tàn. Phút chốc, cả 3 con voi, con thì chết, bé thì què gãy.

Không chỉ bao gồm những thần thoại quanh thân cố kỉnh sự nghiệp, danh tướng Phạm Tử Nghi còn tồn tại những truyền tích bao quanh cái chết của mình. Trong khi Tử Nghi đang thắng trận, công ty Minh cần sử dụng kế sai tín đồ bắt cóc chị em ông với ra đk cho ông nên đầu hàng. Tử Nghi bèn xin giảng hòa nhằm tạm kho bãi binh nhằm mục đích cứu mẹ. Tuy vậy khi ông mang lại hội mong giảng hòa thì bạn Minh tức thì bắt ông. Khi biết mắc cần mưu gian của giặc, trước khi ngã ngựa, ông còn to tiếng mắng nhiếc bầy phản bội lời ước: “Chúng cất cánh là bạn thân tiểu nhân, lòng chó má, tao thề sinh sống chưa báo thù cho nước thì thác sẽ rửa hận đến nhà”. Sau kia quân Minh mang đến đao lấp chém đầu ông, mang bêu làm việc chợ, còn xác thì đốt thành tro, rắc đến gió thổi bay. Tương truyền rằng, tức thì hôm ấy trên đất nhà Minh, dân mắc dịch lớn, súc vật bị tiêu diệt hại vô cùng nhiều, cả phương Bắc phần lớn xáo động.

Trước oách linh của ông, bên Minh đề xuất hạ lệnh làm một cỗ áo đá trong quan ngoài quách, để thủ cấp cho của ông vào vào rồi làm lễ công hầu mà lại tế đưa. Đặt hòm đá trên mẫu bè nhỏ, trên đậy một cái lọng xanh thả trôi theo làn nước về phương Nam. Quách đá trôi mang lại Đầm Hồng thì có ông chài được Thần báo mộng, rước rước lên thuyền, thuyền không phải chèo, cứ nỗ lực trôi đi đến bến sông Niệm thì bè giới hạn lại. Sấm dậy, gió nổi ầm ầm trong xã từ quan tiền viên mang lại trai tráng tề chỉnh ra rước hậu sự đá về Lăng Đôn Niệm hiện thời làm lễ an táng. Dân làng quê nhà lập lăng, miếu, đền tôn cúng vị tướng mà lúc còn sống thì làm kẻ thù phải kính nể, đến lúc thác mà lại anh linh vẫn còn gây được tai họa khiến quân giặc đề nghị khiếp sợ. Ngọc phả Phạm Tử Nghi còn mang đến biết, phàm là 2 bên bến kè sông thuộc cả 2 nước khu vực mà bè trôi qua đều phải sở hữu đền thờ ông.

Tuy trải trải qua không ít thay đổi, nhưng bạn dân buôn bản Niệm xưa, tín đồ dân phường Vĩnh Niệm nay vẫn lưu giữ truyền thống thờ cúng, tổ chức tiệc tùng, lễ hội để tưởng nhớ đến Đức Thánh Niệm - Phạm Tử Nghi.

2. Hệ thống di tích thờ danh tướng tá Phạm Tử Nghi tại quận Lê Chân - thành phố Hải Phòng

Lê Chân là 1 trong những quận nội thành của thành phố của hải phòng với địa điểm tiếp gần kề quận Ngô Quyền và 1 phần quận Dương kinh ở phía Đông; quận loài kiến An, huyện An Hải làm việc phía Tây; quận Dương kinh ở phía Nam với quận Hồng Bàng sinh sống phía Bắc. Là quận tuyệt nhất của thành phố tp hải phòng không có diện tích s đất nông nghiệp, diện tích đất tự nhiên và thoải mái nhỏ, lại không tồn tại các trung chổ chính giữa kinh tế, chính trị, văn hóa truyền thống lớn, song quận Lê Chân lại là nơi tập trung nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu bằng tay nghiệp. Vận tốc tăng trưởng GDP trung bình của Quận luôn ở nấc 25 - 31%/năm trong nhiều năm qua.

Tại quận Lê Chân có 4 di tích tạo cho một quần thể di tích thờ danh tướng Phạm Tử Nghi xứng đáng tự hào của fan dân Hải Phòng. Quần thể di tích lịch sử đó bao gồm: miếu An Dương ở trong phường Niệm Nghĩa; di tích lịch sử cấp quốc gia Đình Niệm Nghĩa ở trong phường Vĩnh Niệm; di tích lịch sử cấp quốc gia Lăng Đôn Nghĩa nằm trong phường Vĩnh Niệm và Từ chính Nghĩa Xá phường Nghĩa Xá.

Xem thêm: Hiệu Ứng Cộng Hưởng Năng Lượng Quỷ Dữ Trong Trong Nhà Tù Hắc Long Có Tác Dụng Gì?

Người dân quanh quần thể Vĩnh Niệm thời nay vẫn còn méc nhau câu ca dao nói về việc 3 lăng Đôn, Niệm, Nghĩa Xá phân tách nhau phụng bái Đức thánh Niệm:

“Bể dâu biến hóa cuộc đời

Làng xưa Vĩnh Niệm sau dời làm ba

Làng Nghĩa Xã, đấy là nhà

Dựng ngôi đền rồng chính, một tòa khang trang

Làng Đôn, lăng, miếu, đèn hương.

Còn xóm Niệm Nghĩa phụ vương mộ phần.

Ba buôn bản vẫn một tinh thần

Ấm no, niềm hạnh phúc nhờ ơn huệ Người”

Miếu An Dương

Miếu tọa lạc trên tuyến đường Trần Nguyễn Hãn, phường Niệm Nghĩa, quận Lê Chân, tp Hải Phòng.

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, bao sự đổi khác của thiên nhiên, mà lại ngôi miếu cổ vẫn duy trì được nguyên vẹn cảnh sắc kiến trúc.

Miếu An Dương có 5 gian chi phí đường, 3 gian hậu cung, kết thông số kỹ thuật chuôi vồ. Bên trong miếu còn lưu lại giữ không ít đồ tế khí, hoành phi, câu đối tô son thếp quà với phần đông đường nét chạm trổ khôn khéo và tinh xảo, diễn tả được tài điêu khắc của những nghệ nhân xưa.

Ngoài giá trị của một công trình kiến trúc thẩm mỹ và nghệ thuật cổ với đậm bạn dạng sắc dân tộc, miếu An Dương còn là một trong di tích kế hoạch sử, nơi đây là địa điểm bí mật của những chiến sĩ cách mạng, đôi khi cũng đánh dấu nhiều lầm lỗi của kẻ thù so với những tình nhân nước và những chiến sĩ vào cuộc chiến đấu chống thực dân Pháp xâm lược.

Hàng năm, vào ngày sinh (2 mon 2 âm lịch), ngày hóa (14 tháng 9 âm lịch) của Phạm Tử Nghi và dịp đầu năm mới Nguyên Đán, nhân dân quanh vùng vẫn mang lại miếu dưng hương, để tưởng nhớ công lao và cầu hy vọng được Ngài bảo hộ trong cuộc sống.

Đình Niệm Nghĩa

Đình tọa lạc tại con đường Nguyễn sơn hà thuộc phường Niệm nghĩa, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng. Đình Niệm Nghĩa hiện tại là trong số những công trình kiến trúc nghệ thuật còn tương đối nguyên vẹn.

Những fan xây dựng Đình sẽ rất khôn khéo trong việc lựa chọn địa điểm dựng Đình, nó không chỉ là thỏa mãn yêu cầu địa linh và hướng đình, mà còn tiện lợi về giao thông vận tải thủy bộ để tập kết nguyên liệu xây dựng công trình thế kỷ của làng. Đình Niệm Nghĩa hiện thời mang phong thái nghệ thuật phong cách xây dựng đình làng vn thế kỷ XIX. Loại chữ Hán xung khắc chìm bên trên câu đầu của bộ vì giữa cho thấy Đình được trùng tu xây dựng năm từ Đức thiết bị 4 (năm 1851).

 Đình Niệm Nghĩa cổ hoàn toàn được gia công bằng mộc lim, bố cục hình chữ Công, bao gồm 5 gian chi phí đường, nhị gian hố tiêu (ống muống) và một gian nhì dĩ hậu cung.

Cùng với phong cách xây dựng nghệ thuật cổ, mái đình Niệm Nghĩa còn là một nơi chở che, bảo tồn một vài di vật quý có giá trị về kế hoạch sử, thẩm mỹ và nghệ thuật và văn hóa như nhang án tiền, long đình, kiệu chén bát cống, long ngai, tượng thánh, cuốn thư, hoành phi, câu đối,…

Với đông đảo giá trị về con kiến trúc, năm 1996, đình Niệm Nghĩa được bộ Văn hóa, thể dục và du ngoạn công dìm là Di tích phong cách xây dựng nghệ thuật cung cấp Quốc gia.

Lăng Đôn Nghĩa

Lăng - miếu Đôn Nghĩa trưng bày tại đường Phạm Tử Nghi, phường Vĩnh Niệm, quận Lê Chân, tp Hải Phòng. Đây là chỗ chôn cất một trong những phần thi thể của danh tướng mạo Phạm Tử Nghi.

*
Khu di tích lịch sử lăng - miếu Đôn Nghĩa

Khu di tích lăng - miếu Đôn Nghĩa đang trở thành một chỉnh thể dự án công trình kiến trúc văn hóa, bao gồm bái đường, hậu cung, khu vực lăng chiêu mộ và quanh vùng cảnh quan thiên nhiên với sân vườn hoa chậu cảnh. Đặc biệt, con số cây cổ thụ nối sát với quanh vùng lăng - miếu như đa, si, đại, góp phần làm tạo thêm vẻ tôn nghiêm, u tịnh của khu vực di tích. Hiện tại nay, lăng - miếu Đôn Nghĩa còn bảo lưu được rất nhiều di đồ cổ là đồ tế tự bằng gỗ sơn son thếp vàng rực rỡ, sở hữu giá trị thẩm mỹ thời Nguyễn vào cuối thế kỷ XIX, như: cửa ngõ võng, kiệu bát cống, lonh đình, chén biểu, một số trong những di vật dụng là thứ đồng, vật dụng sứ như bộ tam sự, rùa, hạc, chén bát hương đồng và men sứ…

Toàn cỗ khu lăng - miếu nằm trong hệ thống tường phủ bọc có cổng xây dựng theo lối ông xã diềm 8 mái, bên trong cổng đặt bức bình phong xây theo lối cuốn thư soi bóng xuống hồ nước nước trong veo phía sau phong cách xây dựng tòa miếu bái là khu vực lăng chiêu mộ Phạm Tử Nghi.

Hiện khu di tích lăng - miếu Đôn Nghĩa đã làm được tu tạo. Vào dịp kỷ niệm ngày sinh 2 - 2 cùng ngày hóa 14 - 9 âm lịch, liên hoan diễn ra đơn giản và dễ dàng và có không ít trò bách hý dân gian, thu bán chạy thập phương cho với tấm lòng thành vị trí tín ngưỡng tôn giáo của địa phương. Lăng - miếu Đôn Nghĩa được công ty nước xếp thứ hạng di tích lịch sử hào hùng văn hóa năm 2001.

Từ chính đạo Xá

Tọa lạc trên phố Thiên lôi - tuyến phố đã được thiết yếu ông đắp lên lúc sinh thời.

Nhân dân địa phương được truyền ngôn lại rằng: trường đoản cú Nghĩa Xá được gây ra trên chính mảnh đất nền của mái ấm gia đình Phạm Tử Nghi. Trải qua bao biến chuyển thiên của lịch sử dân tộc quê hương khu đất nước, từ Nghĩa Xá vẫn bao lần gắng dạng thay đổi hình để ở đầu cuối định vị với tầm vóc hiện tại, một thực thể kiến trúc hiện hữu của thẩm mỹ dân tộc vào cuối thế kỷ XIX thời điểm đầu thế kỷ XX.

Trong vượt trình trở nên tân tiến và không ngừng mở rộng đô thị Hải Phòng, làng quê Nghĩa Xá đang hòa nhập trong đời sống thị thành cùng với rất nhiều làng xã truyền thống cổ truyền khác như: An Biên, Gia Viên, Lạc Viên, hàng Kênh… buôn bản Nghĩa Xá xưa chỉ còn là hình dáng lờ mờ vào hồi ức của cụ công cụ bà già. Cảnh quan làng xưa, làng mạc cũ tuy không hề nữa cơ mà tên tuổi và truyền thống lịch sử dân tộc của nó sống thọ vang vọng trong tim thức của nhân dân thành phố nhờ ngôi cổ Từ hết sức đỗi thân quen.

Từ Nghĩa Xá vẫn giữ được nét tĩnh mịch, lỗi ảo của chốn linh thiêng. Phương diện khác môi trường ấy càng làm tăng thêm giá trị kim ngân cho công trình, nó là loại cổ kính đơn nhất trong muôn vàn cái bắt đầu nở tràn, được nung đúc từ nghìn năm được bảo lưu, trân trọng trong dòng văn minh văn minh của vận tốc đô thị hóa đến chóng phương diện của thành phố.

Từ Nghĩa Xá được xem như là ngôi đền tình nghĩa của tương đối nhiều thế hệ cư dân quê nhà Phạm Tử Nghi cùng ông được vinh danh là “Đức thánh Niệm”. Tiếng tăm ông còn in đậm, ngấm sâu trong tâm nhân dân, tương truyền ông linh thiêng ứng, bởi vậy Từ Nghĩa Xá thờ ông được xem như là một trong tứ linh trường đoản cú của thị xã An Dương xưa. Mặt hàng năm, cứ vào ngày 14 tháng 9 âm lịch, nhân dân quang vùng háo hức trảy hội từ bỏ Nghĩa Xá, đình Niệm Nghĩa… và ngày hội đổi thay một sinh sống văn hóa truyền thống cuội nguồn sâu đậm của bạn dân hải phòng đất cảng nói thông thường và “dân xã Niệm xưa” nói riêng.

Xem thêm: Kể Lại Câu Chuyện Rùa Và Thỏ, Kể Lại Câu Chuyện Đã Học: Rùa Và Thỏ

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

Ngô Sỹ Liên (2017), Đại Việt sử ký toàn thư, NXB Văn học.Lê Hồng tô (2008), Văn hóa yên ổn Hưng - di tích lịch sử văn bia, câu đối, đại tự, NXB thiết yếu trị Quốc gia.UBND tỉnh giấc Hải Phòng, Cổng Thông tin thành phố Hải Phòng.